Historia Gminnej Biblioteki Publicznej w Dzietrzychowicach

Szczegóły
Elżbieta Stachurska-Dobek
Odsłony: 469

Kiedy powstała GBP w Dzietrzychowicach? Przyjąć można pierwszy zapis w księdze inwentarzowej 11 stycznia 1949 r. i 400 zinwentaryzowanych książek z tzw. przydziału.

 

Początki działalności Biblioteki nr budynku 51, a obecnie nr 75 to bardzo skromny pokoik przy świetlicy wiejskiej wyposażony w starą, drewnianą szafę, dwa krzesła, ogromne biurko z bibularzem, dziurkaczem i kałamarzem. Za biurkiem człowiek w wojskowej bluzie – Andrzej Grela, pierwszy bibliotekarz. Biblioteka zaczęła działalność, pojawili się pierwsi czytelnicy, powstawały punkty biblioteczne w domach prywatnych, filie, uzupełniano sprzęt.

W 1955 r. zakupiono pięć regałów, szafę trzydrzwiową, dwa duże stoły, mały stolik, trzy krzesła. Rok później Gminna Rada Narodowa w Dzietrzychowicach uchwałą z 6 września zatwierdziła pierwszy regulamin wypożyczalni i czytelni. Ustaliła godziny otwarcia od 15.00 do 22.00. Placówka czynna była również w niedzielę.

W 1957 r. Wydział Kultury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Żaganiu przekazał siedem krzeseł dla czytelni. Stopniowo całe życie kulturalne przeniosło się do Biblioteki. Wtedy zaprenumerowano pierwsze czasopisma: 17 tytułów w języku polskim i dziewięć tytułów radzieckich. W 1959 r. wykonano szyldy dla bibliotek, filii i punktów bibliotecznych. Zakupiono gry i przeźrocza, a szachy drewniane wystrugał sam bibliotekarz Ludwik Stadnik, ale nie zachowały się do dzisiaj.

Z każdym nowym podziałem administracyjnym kraju zmieniał się zasięg terytorialny biblioteki. Początkowo biblioteka swoim zasięgiem obejmowała wsie: Bożnów, Bukowinę Bobrzańską, Jabłonów, Jelenin, Marysin, Miodnicę, Pożarów, Starą Kopernię i Stary Żagań. Po utworzeniu Gromadzkich Rad Narodowych w Bożnowie i Miodnicy niektóre wsie przyłączone zostały do nowych Rad. Wszędzie tam, gdzie powstały Gromadzkie Rady, tworzono Gromadzkie Biblioteki. Książki, które były w punktach bibliotecznych w poszczególnych wsiach, zostały przekazane bibliotekom zgodnie z nowym podziałem administracyjnym. W 1972 r. nastąpił kolejny podział administracyjny i Urząd Gminy Żagań swoim zasięgiem objął większy teren. Powstała Biblioteka Publiczna Gminy Żagań z siedzibą w Bożnowie, natomiast w Dzietrzychowicach, Miodnicy i Rudawicy utworzono filie. W 1978 r. nastąpiła ponowna zmiana administracyjna i siedzibę Biblioteki Gminnej przeniesiono do Dzietrzychowic, a Bożnów, Miodnica, Rudawica stały się Filiami Gminnej Biblioteki. W spisie inwentarzowym z 1978 r. figuruje zapis: 13 regałów, 10 krzeseł, 6 stolików, 12 taboretów, gramofon, kilka płyt i rzutnik do wyświetlania bajek. Zakupiono nowe gry stolikowe, m.in. nowe szachy. W sprawozdaniu napisano: „Czytelnia biblioteki została umeblowana nowocześnie”.

Minęło pięć lat, a w GBP było już 36 regałów drewnianych na książki, regał na czasopisma, trzy duże szafy biblioteczne, firany, zasłony, chodniki.

zdjecie str 57 1 zdjecie str 57 2

Duży wpływ na pracę GBP mieli pracujący bibliotekarze:

  1. Andrzej Grela zatrudniony od stycznia 1949 r. do kwietnia 1950 r. (16 miesięcy),
  2. Stanisław Dawidów pracujący od kwietnia 1950 r. do lipca 1950 r. (3,5 miesiąca),
  3. Walentyna Sewruk – od listopada 1950 r. do czerwca 1953 r. (2,5 roku),
  4. Ludwik Stadnik – od lipca 1953 r. do lipca 1971 r. (18 lat),
  5. Wanda Milczewska – od sierpnia 1971 r. do kwietnia 1974 r. (niecałe 3 lata),
  6. Wanda Jasinowska – od maja 1974 r. do kwietnia 1982 r. (8 lat), córka pana Ludwika,
  7. Małgorzata Jasinowska – od kwietnia 1982 r. do sierpnia 1983 r. (1 rok), córka pani Wandy Jasinowskiej,
  8. Małgorzata Stachurska – od września 1982 r. do sierpnia 1983 r. (1 rok),
  9. Elżbieta Kowal – od września 1983 r. do sierp nia 1986 r. (3 lata),
  10. Elżbieta Stachurska-Dobek – od września 1986 r. do listopada 2020 r. (prawie 35 lat),
  11. Piotr Kowalski – od grudnia 2020 r. do czerw ca 2021 r. (pół roku),
  12. Urszula Słomińska – od lipca 2021 r. do paź dziernika 2022 r. (niecałe 1,5 roku),
  13. Piotr Kowalski – od listopada 2022 r. do maja 2023 r. (pół roku, w ramach zastępstwa),
  14. Iwona Kowal – od maja 2023 r. – obecna dyrektorka.

Kiedy rozpoczynałam pracę w 1986 r., w Dzietrzychowicach i okolicznych miejscowościach funkcjonowały łącznie cztery placówki biblioteczne: biblioteka główna i trzy filie (Bożnów, Miodnica, Rudawica). Otwierałam kolejne cztery filie, w Jeleninie, Łozach, Gorzupi i Bukowinie Bobrzańskiej. Były to ciężkie czasy, brakowało regałów oraz nowych książek dla filii. Duże wsparcie w tym zakresie dawała WiMBP w Zielonej Górze.

Od 1991 r. do grudnia 1993 r. zaczęto likwidować PGR-y, ludzie tracili pracę, ale wzrastało czytelnictwo. Dzieci przychodziły nawet po kartkę papieru, zadane prace rysunkowe i inne wykonywały w bibliotece. Zacieśniono wówczas współpracę z różnymi organizacjami. Współdziałano ze szkołą podstawową i radą rodziców, sołtysami, radami sołeckimi, Kołem Gospodyń Wiejskich, Ośrodkiem Doradztwa Rolniczego w Kalsku. Biblioteka pomagała w przygotowywaniu i prowadzeniu imprez oraz konkursów, ale główna działalność dotyczyła czytelnictwa. Obok pomieszczenia GBP, po Klubie Rolnika, powstała sala do gry w tenisa stołowego. Przychodziło starsze i młodsze pokolenie. Oczekując w kolejce do gry, korzystali z zasobów czytelni. Liczba odwiedzin i udostępnień rosła. Jednak w końcowych latach 90. maleją finanse na zakup nowych książek. Rosną ceny. W 2001 r. władze samorządowe nie przekazały ani jednej złotówki na zakup nowych książek. GBP w Dzietrzychowicach wraz z filiami były jedynymi takimi placówkami w całym województwie lubuskim. Bałam się, jak przetrwamy cały rok bez nowej książki. Na szczęście trochę darów otrzymaliśmy od czytelników i WiMBP w Zielonej Górze. Czytelnictwo jednak spadło.

zdjecie str 58

23 grudnia 2003 r. GBP otrzymała od władz samorządowych komputer stacjonarny z drukarką i podłączeniem do internetu. Wtedy podpisano umowę z firmą ochroniarską na ochronę Biblioteki.

Bardzo ważną datą jest 1 stycznia 2007 r., kiedy uchwałą Rady Gminy zadecydowano o samodzielnej działalności finansowej i kadrowej Biblioteki. Dokupiono drugi stacjonarny komputer wraz z programami księgowymi oraz kadrowymi. Zatrudniono na jedną czwartą etatu księgową. Pierwszy rok był bardzo trudny, tworzono nowe regulaminy, zarządzenia. Z programu IKONKA w 2008 r. otrzymaliśmy trzy zestawy komputerów stacjonarnych dla czytelników, drukarkę i aparat fotograficzny, po jednym zestawie otrzymały filie. W 2009 r. z powodu remontu świetlicy wiejskiej (Program Odnowy Wsi) przenieśliśmy się do Szkoły Podstawowej, gdzie otrzymaliśmy tylko 28 m2. Część książek umieszczono w bezpiecznych miejscach, m.in. w „organistówce” przy plebanii. Otwarcie świetlicy po remoncie odbyło się 4 lipca 2010 r. GBP powróciła na pierwsze piętro budynku. Uroczyste otwarcie Biblioteki nastąpiło we wrześniu. Zyskaliśmy większy metraż, bo 125 m2. Czytelnia i wypożyczalnia pozostały na 81 m2, a pozostałą powierzchnię przeznaczono na biuro, m.in. dla księgowej oraz zaplecze magazynowo-archiwalne. Pracowało się bardzo dobrze, chociaż zimą nadal było zimno.

W ramach projektów w holu utworzono kącik zabaw dla dzieci z piaskownicą, tablicą do rysowania, klockami i zwierzątkami. Od 2012 r. zaczyna się niż demograficzny, jest coraz mniej młodych czytelników, mniej zakupuje się książek dla dzieci, zmniejsza się liczba czasopism. Jednak komputeryzację prowadzono konsekwentnie. W 2016 r. wprowadzono w GBP program MAK+ do katalogowania książek. Rok później dołączono do wojewódzkiego konsorcjum LEGIMI, w celu umożliwienia czytelnikom dostępu do e-booków. Z firmy „COSINUS” z Zabrza GBP otrzymała gry edukacyjne i dydaktyczne.

Bibliotekarze pomagali mieszkańcom w poszukiwaniu pracy, organizowali wsparcie dla rodzin ubogich, włączali się w zbiórki odzieży, zbieranie nakrętek dla chorych dzieci. Od marca 2020 r. pracę utrudnił COVID-19. Spadła liczba odwiedzin i wypożyczeń. Cały czas jednak prowadzono różne formy pracy z książką i czytelnikiem.

W 2017 r. Szkoła Podstawowa w Dzietrzychowicach zostaje zamknięta z powodu braku dzieci. Rodzice zdecydowali, że ich dzieci będą dojeżdżały do Tomaszowa gimbusem albo do Żagania. Długo się zastanawiano, jak zagospodarować tak duży budynek i dużą wolną przestrzeń za budynkiem. Ostatecznie postanowiono do budynku po szkole przenieść Bibliotekę i utworzyć Klub Seniora. Całkowity remont został zrealizowany w ramach Narodowego Programu Czytelnictwa 2.0 Priorytet 2 Kierunek Interwencji 2.1 „Infrastruktura Bibliotek 2021-2025”. 29 września 2023 r. uroczyście otwarto Gminną Bibliotekę Publiczną w Dzietrzychowicach i Klub Seniora.

Mam nadzieję, że w pięknie zaprojektowanej Bibliotece, wraz z zapleczem sportowym i rekreacyjnym, będzie się bardzo dobrze pracowało kolejnym pokoleniom bibliotekarzy, a bogata oferta, funkcjonalna przestrzeń i atrakcyjne zasoby przyciągną młodszych i starszych mieszkańców. Wszystkiego najlepszego.

Elżbieta Stachurska-Dobek

 zdjecie str 59