Miejska Biblioteka Publiczna w Rabce-Zdroju

Szczegóły

Utworzono: poniedziałek, 21, lipiec 2025 09:46

Iwona Haberny

Odsłony: 600

Rabka-Zdrój liczy obecnie 1700 mieszkańców. Jednak ze względu na uzdrowiskowy charakter miasta przebywa tu na leczeniu wiele osób przyjezdnych. W sezonie liczba gości dochodzi do 25 000. Ze względu na profil uzdrowiska są to najczęściej rodziny z dziećmi i osoby starsze. Tak więc wszystkie miejskie instytucje, w tym biblioteka, są nastawione zarówno na obsługę mieszkańców, jak i gości. Aktualnie w Miejskiej Bibliotece Publicznej zajmują się tym cztery osoby, zatrudnione na etatach merytorycznych.

Rabka ma bardzo piękne tradycje biblioteczne. Pierwsza biblioteka powstała tu w 1911 r., przy Towarzystwie Szkoły Ludowej, a jej założycielem był miejscowy nauczyciel. W okresie międzywojennym wraz z rozwojem uzdrowiska i napływem kuracjuszy – elity intelektualnej ówczesnej Polski – rozwijała się także biblioteka. Ulokowano ją w drewnianej willi „Warszawa” i oddano pod jej opiekę czytelnię czasopism, prenumerowanych przez właścicieli Uzdrowiska – rodzinę Kadenów. Z przerwami, związanymi z wojną i kilkoma przeprowadzkami, biblioteka funkcjonowała tam przez 60 lat. Mimo uroku starej siedziby – willa „Warszawa” to jeden z najpiękniejszych budynków w uzdrowisku – warunki stawały się coraz trudniejsze i przestały odpowiadać współczesnym potrzebom.

Do obecnej siedziby, w budynku zabytkowego dworca kolejowego, Miejska Biblioteka Publiczna przeniosła się w 2015 r. Klimatyczne wnętrze zostało odrestaurowane z dbałością o każdy szczegół: zachowano unikatową stolarkę, witraże, okienka kasowe. Równocześnie zastosowano nowoczesne rozwiązania architektoniczne i zadbano o pełną dostępność: szerokie przejścia, oznaczenia, brak progów oraz windę i toalety przystosowane dla osób z niepełnosprawnościami. Do historycznych wnętrz wstawiono starannie dobrane, nowoczesne, kolorowe meble. Wszystko to razem sprawia, że biblioteka jest piękna i przytulna – chce się w niej przebywać.

Książki można wybierać na miejscu albo za pomocą katalogu online. Wypożyczone zbiory można zwracać w dowolnej chwili, korzystając ze stojącej na zewnątrz budynku wrzutni.

Zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej w Rabce-Zdroju liczą obecnie 32 000 pozycji. W 2022 r. biblioteka nabyła 1193 nowości. Są to zarówno tradycyjne książki dla dorosłych, młodzieży i dzieci, jak i wydawnictwa specjalne: książki z dużym drukiem, audiobooki, książki dotykowe i sensoryczne. Do dyspozycji czytelników z niepełnosprawnością wzroku oddano także wygodne „czytaki”, połączone z bazą kilku tysięcy książek do słuchania. Z myślą o młodszych odbiorcach oraz o osobach ze szczególnymi potrzebami, w katalogu biblioteki znajdują się obecnie 57 puzzli i 244 gry planszowe o różnym stopniu trudności oraz dwa zestawy okularów VR, które pozwalają podróżować i grać w wirtualnej rzeczywistości. Wielkim powodzeniem wśród najmłodszych czytelników cieszy się podłoga interaktywna. Natomiast miłośnicy tradycyjnej prasy drukowanej mogą korzystać w czytelni z prenumerowanych dzienników i czasopism.

Biblioteka to także tętniące życiem miejsce spotkań. Bierze udział w większości ogólnopolskich projektów czytelniczych (Narodowe Czytanie, Noc Bibliotek, Mała Książka – Wielki Człowiek) oraz stworzyła bogatą, własną ofertę. Organizuje m.in.: ogólnopolski konkurs na list do świętego Mikołaja, ogólnopolski konkurs poetycki „Serduszkowy wiersz” oraz współorganizuje Międzynarodowy Festiwal Literatury Dziecięcej Rabka Festival. Zespół biblioteki jest otwarty na pomysły i propozycje działających w Rabce stowarzyszeń. Piękne wnętrze, świetne położenie w centrum miasta, a przede wszystkim przyjazna atmosfera sprawiają, że biblioteka jest dla nich ulubionym miejscem do organizowania wszelkich wydarzeń. Tak więc cały czas „coś się tu dzieje”.

Pod opieką biblioteki znajduje się Punkt Informacji Turystycznej, w którym dostępne są wszelkie informacje na temat możliwości spędzenia czasu w Rabce-Zdroju.

Na przełomie 2022 i 2023 r. rabczańska Biblioteka w ramach projektu „Kultura bez barier” realizowała przedsięwzięcie „Biblioteka otwarta”. Była to spora szansa – pozyskaliśmy 238 000 złotych. Równocześnie było to duże wyzwanie – jak optymalnie wydać taką kwotę, w sytuacji, gdy jasne wzorce nie zostały jeszcze wypracowane? Nie chcieliśmy popełnić błędu polegającego na zakupie dużej ilości sprzętu, z którego nikt później nie korzysta. Postawiliśmy więc na trzy aspekty działania. Po pierwsze, nawiązaliśmy kontakt z najlepszymi specjalistami, znającymi potrzeby osób z niepełnosprawnościami. Tym sposobem mogliśmy odpowiedzieć na ich autentyczne potrzeby, a nie na nasze wyobrażenia o tych potrzebach. Po drugie, skupiliśmy się na tych działaniach, które umożliwiają integrację: zajęcia łączące osoby z niepełnosprawnościami z resztą czytelników. I wreszcie postawiliśmy na lokalność. Doszliśmy do wniosku, że nie jesteśmy w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb osób z niepełnosprawnościami – w tym celu mają do dyspozycji biblioteki i instytucje specjalistyczne. Natomiast nikt nas nie zastąpi w dostarczeniu odbiorcom wiedzy na temat miasta i jego okolic. Dlatego, przy pomocy nieodżałowanej pamięci Marka Jakubowskiego, stworzyliśmy zestaw materiałów na temat Rabki: schematy dotykowe z naniesionymi najważniejszymi obiektami, które za pomocą kodów QR umożliwiają odsłuchanie czytanego tekstu na ich temat. Powstała książeczka – wierszowany przewodnik po Rabce dla osób z niepełnosprawnością intelektualną (wiersze napisał Wojciech Bonowicz, a ilustracje stworzył Tomasz Samojlik). Zamówiliśmy też książeczki dotykowe, na temat wybranych miejsc – prawdziwe dzieła sztuki. I okazało się, że powstałe wydawnictwa specjalne entuzjastycznie przyjmowane są przez wszystkich użytkowników biblioteki.

Podobnie ma się sprawa z poczynionymi zakupami. Owszem, zamówiliśmy specjalistyczne tabliczki z oznaczeniami biblioteki w alfabecie Braille’a i umieściliśmy w bibliotece znaczniki Totupoint, które za pomocą aplikacji umożliwiają poruszanie się osobom niewidomym. Ale pozostałe zakupy pomyślane zostały tak, żeby korzystać mogły z nich grupy o mieszanych potrzebach. Przykładowo, postawiliśmy na gry planszowe, w które znakomicie grają Osoby Głuche. Również chętnie korzystają z okularów do wirtualnej rzeczywistości. Z kolei Osoby z niepełnosprawnością intelektualną bardzo lubią układać puzzle i świetnie bawią się na podłodze interaktywnej. Niewidomi są bardzo uzdolnieni muzycznie i chętnie korzystają z zakupionych przez nas instrumentów. Tym sposobem każdy zakupiony sprzęt może być wykorzystany podczas integracyjnych zajęć w grupach mieszanych. Odbyło się 20 takich warsztatów i mamy nadzieję, że po zakończeniu projektu będą odbywały się nadal.

Jesteśmy przekonani, że współczesna biblioteka może być nie tylko lokalnym centrum kultury, ale także centrum integracji, która wspaniale służy całej społeczności.

Iwona Haberny