Podzielisz się? Literatura kształtująca pozytywne wzorce

Szczegóły

Marta Rutkowska

Odsłony: 1117

Podzielisz się?

– Dasz trochę? – usłyszałam od mojego synka. W sobotni poranek robiłam akurat jajecznicę. Taką „na wypasie”, z cebulką, z kiełbaską. Taką, jakiej nigdy nie lubił, zawsze chciał „czyste” jajko.

– Ale to jest MOJE śniadanko, ty masz swoje – odpowiedziałam, uważnie zerkając na jego minę.

– Ale... – zdziwił się, aż otworzył buzię. Zaniemówił. Patrzył.

Oczywiście, że się z nim podzieliłam.

Oczywiście, że mu nie smakowało.

Oczywiście, że zrobiliśmy pogawędkę.

Spotkałam się z takim określeniem: „dzielić się znaczy kochać?”. Wy też?

Dzielenie się to jedna z najważniejszych umiejętności społecznych, jakiej dzieci uczą się już od najmłodszych lat. To nie tylko kwestia przekazania zabawki czy smakołyku innemu dziecku, ale także rozwijanie empatii, umiejętności współpracy i zrozumienia potrzeb innych.

Dlaczego dzielenie się jest ważne?

Dzieci do siódmego roku życia (a często i później) przechodzą intensywny rozwój emocjonalny i społeczny. Na początku naturalnie skupiają się na własnych potrzebach, są egocentryczne i trudno im zrozumieć perspektywę innych. Ich początkowa potrzeba dzielenia się wynika głównie z obserwacji dorosłych i rówieśników. Z czasem uczą się, że wspólna zabawa i dzielenie się z innymi przynoszą radość. W wieku pomiędzy trzecim a piątym rokiem życia dzieci zaczynają rozumieć, że dzielenie się pozwala na lepszą zabawę i budowanie relacji. Często jednak potrzebują zachęty i przykładów, jak to robić. Starsze przedszkolaki i pierwszoklasiści zaczynają dostrzegać korzyści płynące z dzielenia się i potrafią to robić bardziej świadomie. Ważne jest jednak, by nadal wzmacniać pozytywne nawyki i uczyć je, jak radzić sobie z trudnymi emocjami związanymi z oddawaniem czegoś innym.

Jak w takim razie pomóc dziecku nauczyć się dzielenia, ale takiego, w którym nie będzie się czuło wykorzystane, mniej ważne i skrzywdzone?

• Czytajcie razem – regularne czytanie książek o dzieleniu się pozwala dziecku oswoić się z tym tematem w sposób naturalny.
• Odgrywajcie scenki – możecie wcielać się w bohaterów książek i naśladować sytuacje dzielenia się, co ułatwia dziecku zrozumienie emocji.
• Dajcie przykład – dzieci uczą się przez naśladowanie. Jeśli rodzice i opiekunowie pokazują, że dzielenie się jest czymś pozytywnym, maluchy chętniej będą to robić.
• Ostatnie i chyba najważniejsze – rozmawiajcie.

Pomóc w tym temacie może literatura dziecięca, która pozwala zrozumieć konsekwencje zachowań oraz pokazuje pozytywne wzorce postępowania. Choć jest to trudny i wymagający temat, dobra książka może w tym pomóc. Jest ich całkiem sporo, poniżej zestawienie najpopularniejszych pozycji wraz z krótkim opisem od wydawcy.

1. Katy Hudson, Za dużo marchewek
Królik KOCHA marchewki. Kocha je tak bardzo, że w jego przytulnej norce zaczyna brakować miejsca dla niego. Przyjaciele proponują mu pomoc, Królik przyjmuje ją z radością. Ale czy mnóstwo marchewek nie oznacza mnóstwa kłopotów dla Królika i jego przyjaciół?
Zabawna, pełna wdzięku i szalonych przygód, cudownie ilustrowana książka pokazuje, jak siła przyjaźni pomaga przetrwać trudne chwile w życiu, nawet gdy po drodze spotykają nas niezbyt miłe niespodzianki. A dzielenie się z innymi jest ważniejsze niż posiadanie.

2. Rachel Bright, Wiewiórki, które nie chciały się dzielić
Ostatnią rzeczą, o której myśli beztroska wiewiórka o imieniu Cyryl, są zapasy na zimę. Jest przecież tyle ciekawszych rzeczy do zrobienia! Jednak kiedy głód zagląda mu w oczy i okazuje się, że przegapił porę zbiorów, Cyryl wie, że ma ostatnią szansę, by znaleźć coś do jedzenia. Nagle na drzewie zauważa ostatnią w tym sezonie szyszkę! Ale nie tylko on czai się na smakołyk. Czy Cyryl go zdobędzie, zanim dopadnie ją najbardziej skrzętna wiewiórka w lesie?
Przezabawna historia o tym, że prawdziwe szczęście można odnaleźć, tylko dzieląc je z innymi.

3. Anita Głowińska, Kicia Kocia. To moje!
Kicia Kocia bawi się ze swoim przyjacielem Packiem w sklep. Jednak zabawa się nie udaje, bo Kicia Kocia nie chce się dzielić swoimi zabawkami. To samo dzieje się następnego dnia w piaskownicy. Czy przyjaciele nadal będą chcieli się z nią bawić?

4. Paulette Bourgeois, Franklin i prezent świąteczny
Zbliża się Boże Narodzenie – najbardziej magiczny czas w roku. Franklin ma problem: nie potrafi rozstać się z żadną ze swoich zabawek by ofiarować je jako prezent dla biednych dzieci.

5. Ewa Stadtmüller, Misie nie dzielą się miodkiem
Jesień iskrzy się kolorami, a w lesie zwierzęta przygotowują się do zimy. Miś i Wiewiórka wyruszają na poszukiwanie pożywienia. Jest tylko jeden problem: Miś wszystko, co zobaczy, zjada sam. Wiewiórka prosi, żeby się z nią podzielił, bo przyjaciele zawsze się dzielą i tylko wtedy razem się weselą! Ale Miś odpowiada: „Misie nie lubią się dzielić!”. Czy Miś wreszcie poczuje, że „Misie lubią się dzielić!”?

6. Barbara Supeł, Jadzia Pętelka nie odda łopatki
Jadzia Pętelka dostała nową łopatkę. Jest duża. Jest pomarańczowa. I najpiękniejsza ze wszystkich łopatek! Jadzia nikomu jej nie odda! Ale zabawa w piaskownicy jest ciekawsza, kiedy współpracuje się z innymi dziećmi. Czy dziewczynka pożyczy komuś swoją łopatkę?

7. Olivier Tallec, To jest moje drzewo
Wiewiórka kocha swoje drzewo. To jest jej drzewo i to są jej szyszki. Musi chronić swoje drzewo. Zamontować bramę albo postawić płot, a najlepiej zbudować mur! Tak, długi i wysoki mur będzie najlepszy.
Pięknie ilustrowana, mądra opowieść dla najmłodszych o zachłanności, egoizmie i o tym, że skupiając się wyłącznie na sobie, stajemy się samotni.

8. Jorg Muhle, Dwa dla mnie, jeden dla ciebie
Niedźwiedź po drodze do domu znajduje w lesie trzy smakowite grzyby. Jego przyjaciółka, łasica, smaży je na patelni. Ale gdy siadają do stołu, pojawia się problem: jak podzielić trzy między dwoje? Każde z przyjaciół ma na ten temat inne zdanie i całe mnóstwo argumentów. Tak zaczyna się sprzeczka – a gdzie dwóch się kłóci…

Czy znacie inne książki o dzieleniu się, które warto polecić?

Marta Rutkowska