Filia biblioteczna w małym Smardzewie

Szczegóły

Utworzono: poniedziałek, 07, lipiec 2025 08:07

Karolina Elert

Odsłony: 643

Kolejny budynek w gminie Szczaniec został wyremontowany i zaadaptowany na piękną, nowoczesną i przyciągającą każdą grupę wiekową bibliotekę.

Po wielu latach borykania się z problemami utrzymania, nieefektywnego wykorzystywania oraz ogrzewania i instalacji w opłakanym stanie zabytkowego budynku świetlicy wiejskiej w Smardzewie, po smutnym i niezrozumiałym sprzeciwie mieszkańców na przejęcie przez Centrum Kultury i Biblioteki w Szczańcu (CKiB) budynku i częściową zmianę przeznaczenia jego pomieszczeń, w końcu, w grudniu 2023 roku pozyskaliśmy pieniądze z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na zadanie pod nazwą: „Przebudowa Filii Biblioteki w Smardzewie w ramach Centrum Kultury i Biblioteki w Szczańcu”. Ale od początku…

W Smardzewie w latach 1914-18 został wybudowany wyjątkowy pod względem wyglądu i aranżacji budynek, który był nazywany Domem Cesarza Wilhelma. Wiele lat pełnił funkcję społeczną. Po wojnie został przekształcony na klub rolnika, następnie wiejską świetlicę, a nawet był wykorzystywany jako „sala gimnastyczna” i sale lekcyjne dla dzieci. Przez większość późniejszych lat budynek, w którego niewielkiej sali mieściła się Filia Biblioteki w Szczańcu, należał do gminy i zarządzany był przez sołectwo.

W 2022 roku padł pomysł, by w Smardzewie stworzyć Filię CKiB w Szczańcu i pozyskać na remont i wyposażenie budynku milion polskich złotych z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, przy własnym wkładzie w wysokości 250 tysięcy złotych (tj. 20%). Jednak na spotkaniu z mieszkańcami usłyszeliśmy sprzeciw i że nie oddadzą „swojego ostatniego bastionu”. Zatem trudno, nie złożyliśmy wniosku, a już zimą tego samego roku z powodu zamarznięcia całkowicie rozszczelniła się instalacja C.O., dodatkowo zalewając pomieszczenia, a mroźna zima sprzyjała niszczeniu budynku. Widmo całkowitego zamknięcie miejsca z takim potencjałem spędzało sen z powiek ówczesnego włodarza Krzysztofa Nerynga. Nie poddał się i kiedy pojawił się projekt Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0, Priorytet 2 Kierunek interwencji 2.1. „Infrastruktura bibliotek 2021-2025”, już bez konsultacji z mieszkańcami, tylko prawie jednogłośną decyzją Rady Gminy, CKiB w Szczańcu przejęło budynek świetlicy wiejskiej w Smardzewie.

5 października, aktem notarialnym, budynek został przekazany na własność instytucji kultury CKiB. Następnego dnia złożyliśmy wniosek, a już w grudniu pojawiła się lista rankingowa – zajęliśmy trzecie miejscu na 46 dofinansowanych projektów. Dostaliśmy 1 256 500,00 zł, kwota projektu to 1 677 540,00 zł, z czego wkład własny wynosił ponad 400 tys. (25%), co zabezpieczyła Gmina we własnym budżecie.

Umowa z Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego została podpisana 7 lutego 2024 roku.

Nie tracąc czasu, skompletowaliśmy zespół projektowy i tak: projektem robót budowlanych związanych z przebudową obiektu zajęła się firma PROJTIK Maciej Górnik z Zielonej Góry, a aranżację wnętrz i wyposażenie zaprojektowała firma JEDNOSTKA Ewa Juskowiak z Poznania.

W kwietniu miały miejsce wybory samorządowe i mieszkańcy powierzyli mandat nowemu wójtowi, który pochodzi ze Smardzewa i tu słowa uznania dla wójta Macieja Sieńkowskiego, który nie zablokował projektu (przecież mieszkańcy Smardzewa opowiedzieli się przeciwko tej inwestycji). Ogłosiliśmy przetargi i tak pod koniec wakacji Piotr Poniedziałek, właściciel Zakładu Remontowo-Budowlanego z Kargowej, rozpoczął remont wnętrza budynku. Nowe okna, nowe instalacje, nowe sufity i podłogi, ba!, nawet wydzielono nowe pomieszczenia – jednym słowem, totalna demolka na parterze i piętrze budynku. W tym czasie nastąpiła zmiana dyrekcji – Martę Juszyńska zastąpiła Karolina Elert, doskonale łącząc obowiązki dyrektora, kierownika biblioteki, jak i nadzorującego działania. Wspólnie z niezastąpionym Czesławem Słodnikiem, sekretarzem Gminy Szczaniec, działali na placu budowy, a później przy wyposażaniu obiektu. Z uwagi na cenne doświadczenie Czesława Słodnika przy realizacji programu „Infrastruktura Bibliotek” (wcześniej w Szczańcu i Zaborze) oraz z zespołem projektowym i sprawdzonym wykonawcą prace posuwały się prawie bezkolizyjnie.

10 grudnia wszystko było niemal gotowe. Zostało tylko posprzątanie, poukładanie całego wyposażenia, nauczenie się systemu bibliotecznego przez nowych pracowników, zrobienie wielkiego otwarcia i działamy! Brzmi prosto, ale jak ten ostatni etap faktycznie wyglądał, zostanie naszą słodką tajemnicą.

Niemniej jednak po tym całym „zamieszaniu” mamy nowocześnie urządzony obiekt z nienaruszoną historyczną bryłą zewnętrzną, z całkowicie bezemisyjną kotłownią, z produkcją własnej energii z paneli fotowoltaicznych. Biblioteka z wydzielonymi strefami dla dzieci, młodzieży i dorosłych, w tym seniorów, jest przystosowana dla osób z niepełnosprawnościami i wykluczonych społecznie. Urządzony został także teren zewnętrzny. Nietuzinkowo zaaranżowano pomieszczenia biblioteczne z dużą salą, która będzie wykorzystywana na spotkania z autorami, artystami, na warsztaty i występy.

13 stycznia 2025 roku nastąpiło uroczystne otwarcie, na które zjechało się wielu znamienitych gości, między innymi Maciej Sieńkowski – wójt Gminy Szczaniec, dr Andrzej Bock – dyrektor Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Cypriana Norwida w Zielonej Górze wraz z niezastąpioną we wszelakiej pomocy Moniką Simonjetz, dyrektorzy okolicznych bibliotek oraz mieszkańcy i uczniowie szkół gminy Szczaniec. Działamy i bardzo się cieszymy, że to już koniec, chociaż pozostało jeszcze rozliczenie otrzymanych środków z Instytutem Książki – operatorem programu.

Sukcesem jest stworzenie tego wyjątkowego miejsca kultury w niewielkim Smardzewie, ale nie mniejszym jest zawarte porozumienie dotyczące korzystania z obiektu przez sołectwo, radę sołecką, koło gospodyń czy ochotniczą straż pożarną. Zorganizowane po raz pierwszy w bibliotece ferie dla dzieci robią furorę, a i seniorzy domagają się zajęć dla siebie. Niebawem pojawi się oferta również dla nich.

Karolina Elert